OʻZBEKISTONDA QOʻSHILGAN QIYMAT SOLIGʻI ZANJIRIDAGI UZILISHLARNI KAMAYTIRISH VA SOLIQ MAʼMURIYATCHILIGINI TAKOMILLASHTIRISH
Abstract
Mazkur tezisda qoʻshilgan qiymat soligʻi zanjirining iqtisodiy mazmuni, uning uzilishiga olib keluvchi omillar hamda bunday uzilishlarning byudjet tushumlari va tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri tahlil qilingan. Elektron hisobvaraq-fakturalardagi nomuvofiqliklar, soxta operatsiyalar, kontragentning soliq majburiyatini bajarmasligi, biznesni sunʼiy boʻlish va realizatsiya aylanmasini yashirish QQS zanjiridagi asosiy xavflar sifatida baholangan. Soliq nazoratida yalpi cheklovlar oʻrniga operatsiyalar va kontragentlarning xavf darajasiga asoslangan yondashuvni kengaytirish, elektron hujjatlarni avtomatik solishtirish, soliq toʻlovchiga xatolarni ixtiyoriy tuzatish imkoniyatini berish hamda kiruvchi QQSni hisobga olish jarayonini shaffoflashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 30-dekabrdagi OʻRQ–599-son Qonuni bilan tasdiqlangan Soliq kodeksi, 2026-yil 19-iyul holatidagi tahrir.
2. Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 25-dekabrdagi OʻRQ–1105-son “2026-yil uchun Oʻzbekiston Respublikasining Davlat byudjeti toʻgʻrisida”gi Qonuni.
3. Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 25-dekabrdagi OʻRQ–1108-son “Soliq va byudjet siyosatining 2026-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni.
4. European Commission. How does VAT work?.
5. HM Revenue & Customs. VAT fraud and the abuse of the VAT supply chain.
6. OECD. Consumption Tax Trends 2024: VAT/GST and Excise, Core Design Features and Trends. Paris: OECD Publishing, 2024.
7. International Monetary Fund. Digital Solutions Guidelines for Public Financial Management. Washington, D.C.: IMF, 2023.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasining elektron hisobvaraq-fakturalar va soliq xizmatlariga oid rasmiy axborot materiallari.

