“ADOLAT” KONSEPTINING INGLIZ VA O‘ZBEK LINGVOMADANIYATIDAGI VERBALIZATSIYASI: KOGNITIV-SEMANTIK YONDASHUV
Abstract
Mazkur tezis ingliz va o‘zbek lingvomadaniyatida “Adolat” konseptining verbalizatsiya usullarini qiyosiy-kognitiv va semantik jihatdan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda konseptning bevosita nomlanishi bilan bir qatorda sinonimik, antonimik, frazeologik, paremiologik va badiiy-kontekstual birliklar orqali ifodalanishi tahlil qilindi. Ingliz tilida justice konsepti justice, fair, fairness, just, law, right, equity, judgment, court, mercy kabi birliklar orqali turli darajalarda verbalizatsiya qilinishi aniqlandi. O‘zbek tilida esa adolat, odil, haqqoniylik, haq, nohaq, zulm, rostlik, to‘g‘rilik kabi birliklar mazkur konseptning turli komponentlarini ifodalaydi. Badiiy asarlar va maqollar tahlili “Adolat” konseptining faqat nominativ birliklar bilan emas, balki butun bir semantik tarmoq orqali reprezentatsiya qilinishini ko‘rsatadi.References
1. Lakoff G. Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. — Chicago: University of Chicago Press, 1987.
2. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. — Chicago: University of Chicago Press, 1980.
3. Speake J., Simpson J. A. (Eds.). The Oxford Dictionary of Proverbs. — Oxford: Oxford University Press, 2003.
4. Mirzayev T., Musaqulov A., Sarimsoqov B., Turdimov Sh. O‘zbek xalq maqollari. — Toshkent: Sharq, 2005.
5. Navoiy A. Hayrat ul-abror. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
6. Qodiriy A. O‘tkan kunlar. — Toshkent: Sharq.
7. Shakespeare W. The Merchant of Venice.
8. Godlewski M. “Fie upon the law”: The Thomistic Perspective on Justice and Mercy in The Merchant of Venice // Rocznik Komparatystyczny. — 2024. — Vol. 15. — P. 81–98.
9. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jildli / Tahr. hay’ati. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
