“FEAR, SHAME, GUILT VA ANGER SALBIY EMOTSIONAL KONSEPTLARINING INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI LINGVOMADANIY VA LINGVOKOGNITIV VERBALLASHUVI”
Abstract
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida fear (qo‘rquv), shame (uyat), guilt (aybdorlik) va anger (g‘azab) kabi salbiy emotsional konseptlarning lingvomadaniy va lingvokognitiv xususiyatlari qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqotda ingliz va o‘zbek badiiy adabiyotlaridan olingan leksik, frazeologik, metaforik va kontekstual birliklar tahlil qilindi. Qiyosiy-chog‘ishtirma, semantik-komponent, lingvokognitiv va lingvomadaniy tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar salbiy emotsional konseptlar universal xususiyatlar bilan bir qatorda, har bir xalqning milliy qadriyatlari va madaniy qarashlarini ham aks ettirishini ko‘rsatdi.
References
1. Austen, J. (2009). Pride and Prejudice. London: Penguin Classics.
2. Brontë, C. (2006). Jane Eyre. London: Penguin Classics.
3. Brontë, E. (2009). Wuthering Heights. London: Penguin Classics.
4. Croft, W., & Cruse, D. A. (2004). Cognitive Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Crystal, D. (2003). The Cambridge Encyclopedia of the English Language. Cambridge: Cambridge University Press.
6. Dickens, C. (2002). Great Expectations. London: Penguin Classics.
7. Evans, V. (2007). A Glossary of Cognitive Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
8. Evans, V., & Green, M. (2006). Cognitive Linguistics: An Introduction. Edinburgh: Edinburgh University Press.
9. Fitzgerald, F. S. (2004). The Great Gatsby. New York: Scribner.
10. Gibbs, R. W. (1994). The Poetics of Mind: Figurative Thought, Language, and Understanding. Cambridge: Cambridge University Press.
11. Hoshimov, O‘. (2018). Dunyoning ishlari. Toshkent: Yangi asr avlodi.
12. Kövecses, Z. (2000). Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. Cambridge: Cambridge University Press. Mazkur asarda emotsional metaforalar, madaniyat, inson fiziologiyasi va emotsional konseptlar o‘rtasidagi munosabatlar tahlil qilinadi.
13. Kövecses, Z. (2005). Metaphor in Culture: Universality and Variation. Cambridge: Cambridge University Press.
14. Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical Introduction (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.
15. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press. Ushbu asar konseptual metafora nazariyasining asosiy manbalaridan biri bo‘lib, abstrakt tushunchalarni, jumladan emotsiyalarni jismoniy va ijtimoiy tajriba asosida tushuntirish imkonini beradi.
16. Lakoff, G. (1987). Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. Chicago: University of Chicago Press.
17. Lutz, C. (1988). Unnatural Emotions: Everyday Sentiments on a Micronesian Atoll and Their Challenge to Western Theory. Chicago: University of Chicago Press.
18. Orwell, G. (1992). 1984. New York: Harcourt Brace Jovanovich.
19. Qahhor, A. (2012). Anor: qissa va hikoyalar. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
20. Qodirov, P. (2016). Yulduzli tunlar. Toshkent: Sharq nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati.
21. Qodiriy, A. (2019). O‘tkan kunlar. Toshkent: Ilm-ziyo-zakovat.
22. Said Ahmad. (2019). Ufq. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
23. Shakespeare, W. (2005). Hamlet. London: Penguin Classics.
24. Shakespeare, W. (2016). Macbeth. London: Penguin Classics.
25. Taylor, J. R. (2002). Cognitive Grammar. Oxford: Oxford University Press.
26. Tog‘ay Murod. (2021). Otamdan qolgan dalalar. Toshkent: O‘zbekiston NMIU.
27. Wierzbicka, A. (1999). Emotions across Languages and Cultures: Diversity and Universals. Cambridge: Cambridge University Press.
28. Wierzbicka, A. (1992). Semantics, Culture, and Cognition: Universal Human Concepts in Culture-Specific Configurations. New York: Oxford University Press.
29. Wierzbicka, A. (1996). Semantics: Primes and Universals. Oxford: Oxford University Press.
30. Yus, F. (2006). The Role of Context in Cognitive Linguistics. Amsterdam: John Benjamins.
31. Cho‘lpon. (2019). Kecha va kunduz. Toshkent: Ilm-ziyo-zakovat.
32. Said Ahmad. (2005). Ufq. Toshkent: Sharq.
33. Qahhor, A. (2010). Sinchalak. Toshkent: Sharq.
34. Hoshimov, O‘. (2018). Dunyoning ishlari. Toshkent: Yangi asr avlodi.
35. Murod, T. (2021). Otamdan qolgan dalalar. Toshkent: O‘zbekiston.

