BIDENS FRONDOSA L. NING EKOLOGIK MOSLASHUVCHANLIGI VA INVAZIV TARQALISHI (O‘ZBEKISTON MISOLIDA)
Abstract
Ushbu maqolada dorivor o‘simliklarning umumiy ahamiyati, ularning biologik faol moddalarga boyligi hamda zamonaviy tibbiyotdagi o‘rni yoritilgan. Tadqiqotning asosiy obyekti sifatida invaziv tur hisoblangan hamda zamonaviy tibbiyotdagi o‘rni yoritilgan. Tadqiqotning asosiy obyekti sifatida invaziv tur hisoblangan Bidens frondosa L. o‘simligi tanlangan bo‘lib, uning O‘zbekiston hududida tarqalishi, ekologik moslashuvchanligi va invazivlik xususiyatlari o‘rganilgan. Dala kuzatuvlari, geobotanik hisoblashlar va kartografik usullar asosida o‘simlikning 1 m² dagi zichligi aniqlanib, tarqalish darajalari baholangan. Natijalarga ko‘ra, Bidens frondosa asosan nam tuproqli va antropogen ta’siri yuqori hududlarda keng tarqalganligi aniqlandi. Shuningdek, uning tarkibida flavonoidlar va boshqa biologik faol moddalar mavjudligi sababli dorivor istiqbolga ega ekanligi qayd etilgan. Tadqiqot natijalari ushbu turning ekologik xavfi va farmakologik ahamiyatini birgalikda o‘rganish zarurligini ko‘rsatadi.
References
1. Vinogradova YK, Tokhtar VK, Notov AA, Mayorov SR, Danilova ES. Plant Invasion Research in Russia: Basic Projects and Scientific Fields. Plants. 2021;10(7):1477. doi:10.3390/plants10071477
2. Serebryanaya FK, Konovalova I. Microscopical Investigation of Sideritis taurica. Borneo J Pharm. 2020;3(3):162-9. doi:10.33084/bjop.v3i3.1524
3. Atlas Sverdlovskoi oblasti (Atlas of the Sverdlovsk Oblast), Kapustin, V.G. and Kornev, I.N., Eds., Yekaterinburg: Sokrat, 2014.
4. Brandt, A.J., Bellingham, P.J., Duncan, R.P., Etherington, T.R., Fridley, J.D., Howell, C.J., Hulme, P.E., Jo, I., McGlone, M.S., Richardson, S.J., Sullivan, J.J., Williams, P.A., Peltzer, D.A., 2021, Naturalised plants transform the composition and function of the New Zealand flora, Biological Invasions, 23 (2): 351-366. DOI: 10.1007/s10530-020-02393-4
5. Dinerstein, E., Vynne, C., Sala, E., Joshi, A.R., Fernando, S., Lovejoy, T.E., Mayorga, J., Olson, D., Asner, G.P., Baillie, J.E.M., Burgess, N.D., Burkart, K., Noss, R.F., Zhang, Y.P., Baccini, A., Birch, T., Hahn, N., Joppa, L.N., Wikramanayake, E., 2019, A Global Deal For Nature: Guiding principles, milestones, and targets, Science Advances, 5 (4), eaaw2869. DOI: 10.1126/sciadv.aaw2869
6. Хожиматов К.Х., Хожиматов О.К., Собиров У.А. Сборник правил пользования объектами лекарственных, пищевых и технических растений. Ташкент: «Янги аср авлоди», 2009. – 171 с.
