YUQORI SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHDA ONA TILI DARSINING AHAMIYATI
Keywords:
ona tili ta’limi, yuqori sinf, mantiqiy tafakkur, mustaqil fikrlash, tahlil, qiyoslash, umumlashtirish, sabab-oqibat, matn, muammoli ta’lim, mantiqiy topshiriq, interfaol metod, nutqiy kompetensiya.Abstract
Ushbu maqolada yuqori sinf o‘quvchilarining mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda ona tili ta’limining o‘rni masalasi yoritilgan. Ona tili darslarida o‘quvchining faqat nazariy bilimlarini kengaytirish emas, balki kuzatish, tahlil qilish, qiyoslash, sabab va natijani aniqlash, fikrni dalillar asosida ifodalash hamda mustaqil xulosaga kelish ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Maqolada matn ustida ishlash, grammatik hodisalarni mustaqil kuzatish, muammoli savollar, mantiqiy topshiriqlar, bahs-munozara va interfaol metodlarning o‘quvchi tafakkuriga ta’siri ochib berilgan. Shuningdek, ona tili mashg‘ulotlarini o‘quvchining fikrlash faoliyatini faollashtiradigan topshiriqlar asosida tashkil etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Tadqiqot natijalari ona tili fanini o‘qitishda lingvistik bilim bilan bir qatorda intellektual va kommunikativ kompetensiyalarni rivojlantirish zarurligini ko‘rsatadi.
References
1. Qosimova K., Matchonov S. va boshqalar. Ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2009.
2. Mo‘minova M. Developing Students’ Independent and Critical Thinking Through Text-Based Activities in Mother Tongue Education. – Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika, 2026. – 4-jild, 7/S-son. – B. 153–157.
3. To‘xliyev B., Shamsiyeva M., Ziyodova T. O‘zbek tili o‘qitish metodikasi. – Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006.
4. Roziqov O., Mahmudov M., Adizov B., Hamroyev A. Ona tili didaktikasi. – Toshkent.
5. Akmaldinova F.I. Creative Approaches to Developing Logical Thinking in Senior School Students in Mother Tongue Lessons. – American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education, 2025. – Vol. 3, No. 12. – B. 387–389.
6. Omonillayeva M., Turdimurodova Sh. Developing Students’ Logical Thinking in Mother Tongue Classes. – Western European Journal of Linguistics and Education, 2024. – Vol. 2, No. 4. – B. 248–250
7. Haydarova K. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida tanqidiy fikrlash qobiliyatini shakllantirish metodikasi. – Modern Science and Research, 2024. – B. 100–105.
8. Xushmurodova M.G‘. Ona tili ta’limi jarayonida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mantiqiy fikrlashini shakllantirish texnologiyalari. – Central Asian Journal of Education and Innovation, 2026. – 5-jild, 2-son. – B. 22–26.
9. Mamatqulova G. Boshlang‘ich sinflarda ona tili fanining o‘quvchilar fikrlash qobiliyatini rivojlantirishdagi ahamiyati. – Modern Science and Research, 2025. – B. 590–594.
10. Tashpulatova M.R. “Learning by Doing” as an Effective Method in Mother Tongue Teaching: Evidence from Uzbek and English Language Contexts. – Modern Science and Research, 2025. – B. 349–352.
