QANDLI DIABET ASORATLARI: DIABETIK KETOATSIDOZ

Authors

  • Tojieva Xusnida Nosirovna Central Asian Medical University Klinik ordinatori, Endokrinologiya yo‘nalishi 1-bosqich talabasi Author

Abstract

Qandli diabetning o‘tkir asoratlari orasida diabetik ketoatsidoz hayot uchun xavfli bo‘lgan, tezkor tashxis va shoshilinch davolashni talab qiladigan metabolik holatlardan biridir. U insulin yetishmovchiligi va kontrinsulyar gormonlar faolligining ortishi natijasida rivojlanib, giperglikemiya, keton tanachalarining ko‘payishi, metabolik atsidoz, suvsizlanish va elektrolitlar almashinuvining buzilishi bilan kechadi. Maqolada diabetik ketoatsidozning rivojlanish mexanizmlari, asosiy klinik belgilari, zamonaviy laborator diagnostika mezonlari, differensial diagnostikasi hamda davolashning asosiy tamoyillari yoritilgan. Qonda glyukoza va β-gidroksibutirat miqdorini aniqlash, venoz qon gazlari, elektrolitlar, buyrak funksiyasi ko‘rsatkichlari va anion farqini baholashning diagnostik ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Diabetik ketoatsidozni erta aniqlash, qo‘zg‘atuvchi omilni topish, suyuqlik terapiyasi, insulin va kaliy almashinuvini ehtiyotkor boshqarish og‘ir asoratlar va o‘lim xavfini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega.

References

1. Umpierrez G.E., Davis G.M., ElSayed N.A., et al. Hyperglycemic Crises in Adults With Diabetes: A Consensus Report. Diabetes Care. 2024.

2. American Diabetes Association Professional Practice Committee. Standards of Care in Diabetes. Diabetes Care. 2026.

3. Dhatariya K.K., Glaser N.S., Codner E., Umpierrez G.E. Diabetic ketoacidosis. Nature Reviews Disease Primers. 2020;6:40.

4. Fayfman M., Pasquel F.J., Umpierrez G.E. Management of Hyperglycemic Crises: Diabetic Ketoacidosis and Hyperglycemic Hyperosmolar State. Medical Clinics of North America. 2017;101(3):587–606.

5. Kitabchi A.E., Umpierrez G.E., Miles J.M., Fisher J.N. Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes. Diabetes Care. 2009;32(7):1335–1343.

6. Melmed S., Auchus R.J., Goldfine A.B., Koenig R.J., Rosen C.J., eds. Williams Textbook of Endocrinology. Elsevier.

7. Jameson J.L., Fauci A.S., Kasper D.L., Hauser S.L., Loscalzo J., eds. Harrison’s Principles of Internal Medicine. McGraw-Hill.

Downloads

Published

2026-09-13