BUXORO VOHASI TABIIY O‘SIMLIKLAR BIOGEOKIMYOSI (G‘IJDUVON, SHOFIRKON, PESHKU TUMANLARI MISOLIDA)
Abstract
Ushbu maqolada Buxoro vohasining cho‘l va voha chegarasidagi hududlari (G‘ijduvon, Shofirkon, Peshku tumanlari) tabiiy o‘simliklarining biogeokimyoviy xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida hududdagi dominant o‘simlik turlari (saksovul, qorabaroq, shuvoq, yantoq) va ular tarqalgan tuproqlardan namunalar olinib, ularning kimyoviy hamda mikroelementlar tarkibi tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘simliklar organlarida elementlarning to‘planishi tuproqning sho‘rlanish darajasi va harakatchan mikroelementlar (marganets, temir, rux) miqdoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq. Halofit va xerofit o‘simliklarning biogeokimyoviy yutilish koeffitsiyentlari aniqlanib, ularning voha agroekologik muvozanatini saqlashdagi roli ilmiy asoslangan.
References
1. Tuymurodovna A.H., Muhiddinnovna S. M. Assessment of irrigated lands in the soil climate of the Bukhara oasis. //European Journal of Molecular and Clinical Medicine. – 2021. – Т. 8. – №. 2. - С. 1890-1902.
2. Gafurova L. et al. Biodiagnostic indicators of Irrigated soils of bukhara oasis //Solid State Technology. – 2020. - Т. 63. – №. 6. – С. 105-117.
3. Salimova X.X. Characteristics and evolution of irrigated soils of gijduvan district of bukhara region //актуальные научные исследования: сборник статей XXV. – 2025. - С. 13.
4. Abdullaev I. The analysis of water management in Bukhara oasis of Uzbekistan: historical and territorial trends //Water international. – 2004. – Т. 29. – №. 1. - С. 20-26.
5. Mustakimovna N. S., Shamsiddinovna H. O., O’Gli B. M. I. Granulometric composition irrigated soils of Bukhara region //Science and innovation. – 2023. - Т. 2. – №. Special Issue 8. – С. 446-450.
6. Muminov M. R. Geosystems and the interrelation of their components (based on the exampl of bukhara region) //Экономика и социум. - 2025. - №. 11-1 (138). - С. 359-362.
7. Salimova X.X. Characteristics and evolution of irrigated soils of gijduvan district of bukhara region //актуальные научные исследования: сборник статей XXV. - 2025. - С. 13.
8. Kabata-Pendias, A., Pendias, H. Trace Elements in Soils and Plants. - Boca Raton: CRC Press, 2011. - 534 p.
9. Alloway, B.J. Heavy Metals in Soils: Trace Metals and Metalloids in Soils and their Bioavailability. - Dordrecht: Springer, 2013. - 614 p.
10. Дзюбенко, Н.И. Биогеохимия растений засушливых территорий. - Санкт-Петербург: Наука, 2005. - 221 с.
11. Рахмонқулов, А.Т. Бухоро воҳаси табиий ўсимлик қоплами ва унинг экологияси. - Бухоро: БухДУ нашриёти, 2017. - 186 б.
12. Мирзажонов, М.М., Юлдашев, А.А. Ўзбекистон қумли чўлларида тупроқ-ўсимлик тизимининг биогеокимёвий алоқалари. // Экология журнали. - 2020. - №1. - Б. 33-41.
13. Jenny, H. Factors of Soil Formation: A System of Quantitative Pedology. - New York: McGraw-Hill, 1941. - 281 p.
14. Нурматов, И. Н., Ҳасанов, А. Б. Гиждувон, Шофиркон ва Пешку туманлари қумли тупроқларининг агроэкологик ва биогеокимёвий баҳоси. - Тошкент: Фан ва технология, 2021. - 204 б.
15.Khakimova, N. Kh., & Kurvantaev, R. (2020).Evolyutsiya reliktovykh pochv srednego techeniya reki Zeravshan [Evolution of relict soils of the middlecourse of the Zeravshan River]. Annali d’Italia, (4),68–71. (in Russian). [Google Scholar]
16. Khakimova, N. Kh., & Kurvantaev, R. (2020).Evolyutsiya reliktovykh pochv srednego techeniyareki Zeravshan [Evolution of relict soils of the middlecourse of the Zeravshan River]. Annali d’Italia, (4),68–71. (in Russian).
17. Kurvantaev, R., Khakimova, N., & Vafoev, B. (2023).Chemical properties of
Zarafshon lower and middlefl ow soils. E3S Web of Conferences, 389,
04015.[Scopus]


