ELEKTROMOBILLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATUVCHI MUTAXASSISLARNI TAYYORLASHDA "INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI" FANINING AHAMIYATI VA UNI O‘QITISH METODIKASI
Abstract
Ushbu maqolada elektromobillarga texnik xizmat ko‘rsatuvchi mutaxassislarni tayyorlashda "Informatika va axborot texnologiyalari" fanining o‘rni hamda uni kasbiy faoliyat bilan integratsiyalashgan holda o‘qitish metodikasi tahlil qilingan. Elektromobillar zamonaviy elektron boshqaruv tizimlari, yuqori kuchlanishli batareyalar, raqamli diagnostika vositalari va dasturiy ta'minot asosida ishlashi sababli ushbu sohada faoliyat yurituvchi mutaxassislardan axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga oid chuqur bilim va amaliy ko‘nikmalar talab etiladi.
Maqolada elektromobil servis mutaxassislarini tayyorlash jarayonida kompyuter texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari, elektron boshqaruv bloklari (ECU), batareyani boshqarish tizimi (BMS), OBD-II diagnostika vositalari, servis ma'lumotlar bazalari va raqamli platformalar bilan ishlashning kasbiy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, kompetensiyaviy yondashuv, loyiha metodi, muammoli ta'lim, virtual laboratoriyalar va diagnostika simulyatorlari asosida o‘qitishning samaradorligi ilmiy jihatdan asoslangan.
Tadqiqot davomida ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, pedagogik kuzatish, taqqoslash, modellashtirish va tizimli tahlil metodlaridan foydalanildi. Tadqiqot natijasida elektromobillarga texnik xizmat ko‘rsatuvchi mutaxassislarni tayyorlash uchun KTAT–EV (Informatika va axborot texnologiyalarini elektromobil servisi bilan integratsiyalashgan o‘qitish modeli) ishlab chiqildi. Mazkur model nazariy bilimlarni amaliy mashg‘ulotlar, virtual laboratoriyalar, diagnostika uskunalari va raqamli ta'lim texnologiyalari bilan uyg‘unlashtirish orqali talabalarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Olingan natijalar kasbiy ta'lim muassasalarida elektromobil servis mutaxassislarini tayyorlash sifatini oshirish, ta'lim jarayonini raqamlashtirish hamda zamonaviy mehnat bozori talablariga mos yuqori malakali kadrlarni tayyorlashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
References
Mahalliy manbalar
1. O‘zbekiston Respublikasi. "Ta'lim to‘g‘risida"gi Qonun. – Toshkent, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining kasbiy ta'lim tizimini rivojlantirishga oid qarorlari.
2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Kasbiy ta'lim bo‘yicha davlat ta'lim standartlari. 2020
3. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiyalar asoslari. – Toshkent. 2005
4. Ishmuhamedov R.J. Innovatsion pedagogik texnologiyalar. – Toshkent. 2012
5. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent. 2014
6. Musayev A. Axborot texnologiyalari. – Toshkent. 2009
Xorijiy manbalar
7. Ehsani M., Gao Y., Longo S., Ebrahimi K. Modern Electric, Hybrid Electric and Fuel Cell Vehicles. CRC Press. 2015
8. Emadi A. Advanced Electric Drive Vehicles. CRC Press.
Larminie J., Lowry J. Electric Vehicle Technology Explained. Wiley. 2016
9. Plett G.L. Battery Management Systems. Artech House. 2012
10. Denton T. Advanced Automotive Fault Diagnosis. Routledge.
He H., Xiong R. Battery Management Systems: State of Charge Estimation.
SAE International. Electric Vehicle Standards. 2007
11. International Energy Agency (IEA). Global EV Outlook.
IEEE Xplore Digital Library.2022
