ODAM ANATOMIYASI FANIDA LABORATORIYA MASHG‘ULOTLARINI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
odam anatomiyasi, laboratoriya mashg‘uloti, raqamli texnologiyalar, 3D atlas, VR/AR, raqamli mikroskopiya, vizualizatsiya, fazoviy tasavvur, amaliy kompetensiya, mezonli baholash.Abstract
Mazkur tezisda odam anatomiyasi fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirishning didaktik imkoniyatlari va metodik shartlari tahlil qilinadi. Interaktiv 3D atlaslar, virtual va kengaytirilgan reallik (VR/AR), raqamli mikroskopiya, QR-kodli topshiriqlar, mobil testlar hamda elektron portfolio vositalarining anatomik tuzilmalarni fazoviy idrok etish, topografik munosabatlarni aniqlash, morfologik tahlil va amaliy kompetensiyalarni rivojlantirishdagi imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot metodik-konseptual xarakterga ega bo‘lib, ilmiy-pedagogik manbalarni qiyosiy tahlil qilish, tizimlashtirish, umumlashtirish, kompetensiyaviy yondashuv va didaktik modellashtirish usullariga asoslangan. Natijada laboratoriya mashg‘ulotlarini “tayyorgarlik – integratsiyalashgan laboratoriya faoliyati – refleksiya va mezonli baholash” bosqichlari asosida tashkil etish modeli taklif qilindi. Modelning asosiy tamoyili raqamli vositalarni real anatomik obyektlar — mulyaj, skelet, preparat, mikroskop va anatomik atlaslar bilan uyg‘unlashtirishdan iborat. Raqamli texnologiyalar real obyektlarning o‘rnini bosuvchi emas, balki ularni vizual va interaktiv jihatdan to‘ldiruvchi didaktik vosita sifatida talqin qilinadi.
References
1. Murodova X.U., Axadova D.H. Virtual laboratoriyalar yordamida anatomiya fanini o‘qitish metodikasini takomillashtirish // PEDAGOGS International Research Journal. 2026. Vol. 100, No. 1. B. 117–122.
2. Qodirov A.A., Umirqo‘lova F.A. Raqamli texnologiyalar yordamida anatomiya va gistologiya fanlarini o‘zlashtirish: talaba nigohida imkoniyat va muammolar // Journal of Universal Science Research. DOI: 10.71337/inlibrary.uz.universal-scientific-research.114895.
3. Uchqurova Z.Sh. Odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanidan mustaqil ta’limni raqamli platformalar orqali integratsiyalashning o‘ziga xos jihatlari // Science Time Journal. 2026. Vol. 4, No. 4/1. DOI: 10.66345/stj.v4i4/1.5685.
4. Salazar D., Thompson M., Rosen A., Zuniga J. Using 3D Printing to Improve Student Education of Complex Anatomy: A Systematic Review and Meta-analysis // Medical Science Educator. 2022. Vol. 32, No. 5. P. 1209–1218. DOI: 10.1007/s40670-022-01595-w.
5. Mayer R.E. Multimedia Learning. 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2021.
6. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017.
7. Norboyev M.M., Toshpo‘latova G.T., Xayitova N.N. Inson anatomiyasi. 1–2 qismlar. Toshkent, 2016.
8. García-Robles P., Cortés-Pérez I., Nieto-Escámez F.A., García-López H., Obrero-Gaitán E., Osuna-Pérez M.C. Immersive virtual reality and augmented reality in anatomy education: A systematic review and meta-analysis // Anatomical Sciences Education. 2024. Vol. 17, No. 3. P. 514–528. DOI: 10.1002/ase.2397.
9. Salimi S., Asgari Z., Mohammadnejad A., Teimazi A., Bakhtiari M. Efficacy of virtual reality and augmented reality in anatomy education: A systematic review and meta-analysis // Anatomical Sciences Education. 2024. Vol. 17, No. 9. P. 1668–1685. DOI: 10.1002/ase.2501.
