YODNING SUV YUZASIDAGI BENZOLDA ERISHI: ERUVCHANLIK VA TAQSIMLANISH HODISASINING FIZIK-KIMYOVIY ASOSLARI
Abstract
Mazkur maqolada molekulyar yodning (I₂) suv va benzol kabi o‘zaro aralashmaydigan ikki muhitdagi eruvchanligi hamda taqsimlanish xususiyatlari fizik-kimyoviy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Yodning suvda kam, benzolda esa nisbatan yaxshi erishi erituvchi va erigan modda molekulalari orasidagi molekulalararo ta’sirlarning tabiati bilan izohlanadi. Suvning yuqori qutbliligi va vodorod bog‘lari bilan barqarorlashgan tuzilmasi I₂ kabi qutbsiz molekula uchun qulay muhit hosil qilmaydi. Benzol va I₂ molekulalari esa qutbsiz tabiatga ega bo‘lib, ular orasida asosan London dispersiya kuchlari ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli I₂ ning benzol fazasida yuqoriroq konsentratsiyaga ega bo‘lishi kuzatiladi. Maqolada yodning ikki faza o‘rtasida taqsimlanishi, taqsimlanish koeffitsiyenti, fazalararo muvozanat, eruvchanlikning termodinamik asoslari va laboratoriya kuzatuvlarining ilmiy talqini yoritiladi. Shuningdek, mazkur hodisaning analitik kimyo, ekstraksiya jarayonlari va eritmalar nazariyasidagi ahamiyati ko‘rsatib beriladi.
References
1. Babamuratova Xanifa. Yod mikroelementining inson funksional tizimlariga ta’sir xususiyatlari. “Pedagogs”internationalresearch journal ISSN: 2181-3027_SJIF: 5.449
2. Brown T. L., LeMay H. E., Bursten B. E. va boshqalar. Chemistry: The Central Science. Pearson Education.
3. Atkins P., de Paula J. Atkins’ Physical Chemistry. Oxford University Press.
4. McMurry J. Organic Chemistry. Cengage Learning.
5. Chemistry LibreTexts. Solubility and Structure. Erituvchilar, qutblilik va molekulalararo ta’sirlar haqidagi o‘quv materiali.
