O'ZBEKISTONDAGI UMUMIY TA'LIM MAKTABLARI UCHUN INTEGRATSIYALANGAN IELTS BILAN ILG'OR INGLIZ TILI O'QUV DASTURLARINI LOYIHALASH

Authors

  • Dostonbek Siddikov Webster universitetining EDIN magistri Kokand Leader School NTM direktori Author

Keywords:

o'quv dasturini loyihalash, umumiy o'rta ta'lim, O'zbekiston, xorijiy til sifatida ingliz tili, baholashni integratsiya qilish, backward design (teskari loyihalash), bosqichma-bosqich rivojlantiriluvchi o'quv dasturi, joylashtirish testi.

Abstract

Xorijiy tillarni, xususan Ingliz tilini bilish — yangi O'zbekistonning strategik ustuvor yo'nalishlaridan biridir va umumta'lim maktablaridan o'quvchilarni IELTS kabi xalqaro miqyosda tan olingan imtihonlarga tayyorlash tobora ko'proq so'ralmoqda. Biroq, maktablarning aksariyatida o'quvchilarni bosqichma-bosqich tayyorlash uchun zarur bo'lgan ko'nikmalarga o'rgatadigan tizimli o'quv dasturi mavjud emas, bu esa o'quvchilarni IELTSga tayyorgarlik ko'rishda kerakli yordamdan mahrum qiladi va optimal natijalarga erishishga to'sqinlik qiladi. Ushbu tezisda umumta'lim maktablarida, ayniqsa 7–11-sinflarda, Ingliz tilini IELTS bilan integratsiyalashgan holda yoshga qarab rivojlantirish modeli taqdim etiladi. Tadqiqotda o'quv dasturini loyihalash nazariyasi, teskari dizayn (backward design) va IELTS baholash mezonlari asosida to'rtta ko'nikma — tinglab tushunish, o'qib tushunish, yozma nutq va og'zaki nutq bo'yicha kommunikativ til kompetensiyalari bilan moslashtirilgan ketma-ketlik modeli ishlab chiqiladi. Mazkur model o'qituvchilarning kasbiy salohiyatini hamkorlikdagi kasbiy rivojlanish faoliyati orqali oshirish, formativ baholashni ta'lim jarayoniga integratsiya qilish hamda ko'nikmalarni bosqichma-bosqich shakllantirish zarurligini ta'kidlaydi. Kokand Leader School (KLS) maktabining amaliy tadqiqoti modelni qanday amalda qo'llash mumkinligini ko'rsatish uchun ishlatiladi, xususan, joylashtirish testlari, daraja bo'yicha o'qitish va sinov (mock) imtihonlari singari. Natijalar shuni ko'rsatadiki, IELTSga tayyorgarlikni o'quv dasturiga tizimli integratsiya qilish alohida IELTSga tayyorgarlik kurslariga qaraganda samaraliroq bo'lib, bu o'quvchilarning ingliz tilini o'zlashtirish qobiliyatini yaxshilashi va standartlashtirilgan testlardagi xavotir darajasini kamaytirishi mumkin. Tadqiqot Markaziy Osiyo sharoitida IELTSga integratsiyalashgan o'quv dasturi bo'yicha adabiyotlardagi bo'shliqni to'ldirishga yordam beradi va milliy EFL maqsadlarini xalqaro yutuq standartlari bilan bog'lashni istagan rahbarlar va o'quv dasturini ishlab chiquvchilar uchun amaliy tavsiyalar beradi.

References

British Council. (2025). Accelerating English Language Learning in Central Asia (AELLCA). https://www.britishcouncil.uz/en/programmes/education-society/aellca-accelerating-english-language-learning-central-asia

ESN Teachers. (2025). English Speaking Nation: Teacher Leadership Training. https://www.esn-teachers.org/programs-TLT

IELTS. (2024). IELTS band descriptors. https://www.ielts.org/teaching-and-research/assessment-criteria

Ilmiyanjumanlar. (2025). Integrating IELTS syllabus into curriculum design for EFL learners in Uzbekistan. International Scientific Conference Proceedings, 107, 23–29. https://ilmiyanjumanlar.uz/uploads/conferences/00107/107_i_20250530_150604_4.23.pdf

Lingvospektr. (2025). Professional development of EFL teachers in Uzbekistan. Lingua Spektr Journal, 12(2), 45–58. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/891

Ministry of Public Education of the Republic of Uzbekistan. (2020). Concept of development of foreign language education 2020–2030.

Reeves, T. C. (2006). Design-based research and the implementation of innovation in education. Educational Technology Research and Development, 54(2), 123–133.

US Embassy in Uzbekistan. (2024). English Speaking Nation Program celebrates training 18,000 English teachers in Uzbekistan. https://uz.usembassy.gov/english-speaking-nation-program-celebrates-training-18000-english-teachers-in-uzbekistan/

Wiggins, G., & McTighe, J. (2005). Understanding by design (2nd ed.). ASCD.

Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage.

Zenodo. (2025). Innovative approaches to teaching English in Uzbekistan: Alignment with international assessment standards. European Journal of Social Sciences and Political Studies, 12(2), 34–47. https://zenodo.org/records/18092066/files/EJSSPC%201202.pdf

UzAELT. (2025). Uzbekistani Association of English Language Teachers. https://uzaelt.uz/

Downloads

Published

2026-10-10