THE IMPACT OF TRANSITIONING TO A GREEN ECONOMY ON HUMAN HEALTH: GLOBAL TRENDS AND THE CONTEXT OF UZBEKISTAN

Authors

  • Nizamova Dilrabo Odilovna Ilmiy rahbar: dots. Author
  • Zoxidjonova Xabibaxon Xusanboy qizi Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Korporativ boshqaruv yoʻnalishi 3-bosqich talabasi ([email protected]) Author

Abstract

Ushbu maqolada yashil iqtisodiyotga o‘tish (qayta tiklanuvchi energiya, energiya tejamkorligi, “yashil” transport, chiqindilarni kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanish) jarayonining inson salomatligiga ta’siri tahlil qilinadi. Adabiyotlar sharhi asosida eng katta sog‘liq foydasi havo ifloslanishini, xususan PM2.5 darajasini kamaytirish orqali yuzaga kelishi, iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq issiq to‘lqinlar, qurg‘oqchilik va ekstremal hodisalar xavfini pasaytirishi, shuningdek, faol transport va yashil shaharsozlik orqali surunkali kasalliklar profilaktikasiga hissa qo‘shishi ko‘rsatib beriladi. O‘zbekiston misolida Toshkent shahrida PM2.5 ifloslanishi bilan bog‘liq salomatlik yuki sezilarli ekani hamda Aralbo‘yi hududlarida chang bo‘ronlari va ekologik degradatsiya sog‘liq risklarini kuchaytirishi qayd etiladi. Maqolada yashil o‘tish jarayonida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xatarlar (adolatli o‘tish, elektron chiqindilar, ishlab chiqarish zanjirlari) va sog‘liq ko-foydalarini maksimal oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar keltiriladi.

References

1. World Health Organization (WHO). Air pollution. Geneva: WHO. URL: https://www.who.int/health-topics/air-pollution (accessed: 25.02.2026).

2. World Health Organization (WHO). Climate change and health (Fact sheet). Updated 12.10.2023. URL: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-and-health (accessed: 25.02.2026).

3. World Bank. Air Quality Assessment for Tashkent and the Roadmap for Air Quality Management Improvement in Uzbekistan. Washington, DC: World Bank. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099061424075531584/pdf/P1771081ec9e93071181d3140144918d6cd.pdf (accessed: 25.02.2026).

4. World Bank. Air Quality Assessment for Tashkent and the Roadmap for Air Quality Management Improvement in Uzbekistan (web page). URL: https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/air-quality-assessment-for-tashkent (accessed: 25.02.2026).

5. President of the Republic of Uzbekistan. “On approving the Strategy for the Transition of the Republic of Uzbekistan to a Green Economy for 2019–2030” (RP-4477, 04.10.2019). URL: https://lex.uz/en/docs/7582760 (accessed: 25.02.2026).

6. Romanello M, et al. The 2024 report of the Lancet Countdown on health and climate change: Facing record-breaking threats from delayed action. The Lancet. 2024. URL: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)01822-1/fulltext (accessed: 25.02.2026).

7. Aghababaeian H, et al. Global Health Impacts of Dust Storms: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health. 2021. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8150667/ (accessed: 25.02.2026).

8. Anchita, et al. Health Impact of Drying Aral Sea: One Health and Socio-Economic Perspective (review). Water. 2021. URL: https://www.mdpi.com/2073-4441/13/22/3196 (accessed: 25.02.2026).

Downloads

Published

2026-04-08