IJTIMOIY-HISSIY INTELLEKT TA’LIM JARAYONIDA ADAPTATSIYA HAMDA KOGNITIV RIVOJLANISHNING ASOSIY OMILI SIFATIDA
Keywords:
Ijtimoiy-hissiy intellekt, adaptatsiya, kognitiv rivojlanish, emotsional regulyatsiya, empatiya, ta’lim psixologiyasi, maktab moslashuvi, diqqat, motivatsiya, neyropsixologik mexanizmlar.Abstract
Mazkur maqolada ijtimoiy-hissiy intellektning (IHI) ta’lim jarayonida shaxsning adaptatsiyasi va kognitiv rivojlanishiga ta’siri kompleks tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida nafaqat akademik bilim, balki emotsional barqarorlik, empatiya, o‘zini boshqarish va ijtimoiy kompetensiyalar ham muvaffaqiyatning muhim omili sifatida qaralmoqda. Tadqiqot doirasida ijtimoiy-hissiy intellektning nazariy asoslari, uning neyropsixologik mexanizmlari va pedagogik ahamiyati yoritildi. Empirik qismda o‘quvchilarning ijtimoiy-hissiy intellekt darajasi, maktabga adaptatsiyasi va kognitiv ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi bog‘liqlik statistik jihatdan tahlil qilindi. Natijalar IHI darajasi yuqori bo‘lgan o‘quvchilarda akademik natijalar, diqqat barqarorligi va ijtimoiy moslashuv ko‘rsatkichlari sezilarli darajada yuqori ekanini ko‘rsatdi. Tadqiqot yakunida ta’lim tizimiga ijtimoiy-hissiy kompetensiyalarni integratsiya qilish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqildi.
References
1. Goleman D. Emotional Intelligence. New York: Bantam Books, 1995.
2. Mayer J.D., Salovey P. Emotional Intelligence. Imagination, Cognition and Personality, 1990.
3. CASEL. Social and Emotional Learning Framework, 2020.
4. Brackett M., Rivers S. Transforming Students’ Lives with Social and Emotional Learning. 2014.
5. Immordino-Yang M. Emotions, Learning, and the Brain. 2016.
6. Denham S. Social-Emotional Competence as Support for School Readiness. 2006.
