ELEKTRON TIJORATDA TO‘LOVLARNI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH: MILLIY VA XORIJIY TAJRIBA
Abstract
Mamlakatimiz iqtisodiyoti rivojiga innovatsion texnologiyalar bilan sezilarli hissa qo‘shib kelayotgan raqamli institutlar orasida onlayn savdo va elektron to‘lov tizimlari alohida o‘rin tutadi. Birinchidan, raqamli tijorat tadbirkorlarga geografik chegaralarsiz keng bozorlarga chiqish imkonini bersa, ikkinchidan, elektron to‘lov tizimlari hisob-kitoblarning tezkorligi va xavfsizligini ta’minlaydi. Uchinchidan, naqd pulsiz tranzaksiyalar yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirib, soliq tushumlarini va davlat byudjeti barqarorligini oshiradi. To‘rtinchidan, masofaviy savdo obyekti bo‘lganligi uchun xaridor va sotuvchi o‘rtasidagi bitim xarajatlarini (tranzaksion xarajatlarni) minimal darajaga tushiradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. To‘lovlar va to‘lov tizimlari to‘g‘risida: 01.11.2019 yildagi O‘RQ-578-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 02.11.2019 y., 03/19/578/3986-son.
2. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. Elektron tijorat to‘g‘risida (Yangi tahrir): 29.09.2022 yildagi O‘RQ-792-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.09.2022 y., 03/22/792/0870-son.
3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining Qarori. O‘zbekiston Respublikasi hududida elektron pullarning chiqarilishi va muomalada bo‘lishi qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida: 29.04.2020 y., ro‘yxat raqami 3231 // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 29.04.2020 y., 10/20/3231/0516-son.
4. Рузиназаров, Ш. Н. Право электронной коммерции : дарслик / Ш. Н. Рузиназаров. – Ташкент : ТГЮУ, 2026. – 880 б.
5. Суюнов, Д. Х. Электрон тижорат : дарслик / Д. Х. Суюнов, А. Т. Кенжабаев, А. О. Рўзиев. – Тошкент : Бизнес ва тадбиркорлик олий мактаби, 2023. – 298 б.
6. Rahmonova, Z. Z. Elektron to‘lov tizimlari va ularning huquqiy tartibga solinishi / Z. Z. Rahmonova // Toshkent davlat yuridik universiteti. – Toshkent, 2024. – B. 12-15.
7. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining Qarori. O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklarining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizligiga doir minimal talablar to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida: 01.08.2025 y., 19/1-son.
8. Directive (EU) 2015/2366 of the European Parliament and of the Council on payment services in the internal market (PSD2). Official Journal of the European Union, 2015.
9. O‘zbekiston Respublikasining “Elektron tijorat to‘g‘risida”gi Qonuni: 29.04.2004 yildagi O‘RQ-613-II-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
