O‘T-TOSH KASALLIGI, O‘TKIR VA SURUNKALI XOLESISTIT: ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI, ZAMONAVIY TASHXISLASH VA DAVOLASH STRATEGIYALARI.
Keywords:
xolelitiaz, o‘tkir kalkulyoz xolesistit, surunkali xolesistit, Admirand-Small diagrammasi, , laparoskopik xolesistektomiya, ursodezoksixolat kislotasi (UDXQ), biliar mikrobioma.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy gastroenterologiya, gepatologiya va xirurgiyaning eng dolzarb muammolaridan biri bo‘lgan o‘t-tosh kasalligi (xolelitiaz), o‘tkir va surunkali xolesistitlarning molekulyar etiologiyasi, chuqurlashtirilgan patogenezi hamda ularni boshqarishning ko‘p tarmoqli (multidisdisciplinar) yondashuvlari tahlil qilingan. Maqolada safro tarkibining biokimyoviy disbalansi, gepatotsitlar darajasidagi transport tizimlari (ABCG5/G8 reseptorlari), litogenlik indeksining fizik-kimyoviy asosi (Admirand-Small uchburchagi) hamda o‘t pufagi gipokineziyasining neyrogumoral mexanizmlari (xolesistokinin yetishmovchiligi) batafsil yoritilgan.
References
1. Nazirov, F. G., Akbarov, M. M., & Nishanov, M. S. (2024). O‘tkir va surunkali kalkulyoz xolesistitni davolashda kam invaziv xirurgik texnologiyalarning o‘rni. O‘zbekiston xirurgiyasi jurnali, 26(2), 14–22.
2. Karimov, Sh. I., Xakimov, M. Sh., & Berkinov, A. S. (2023). Gepatobiliar tizim asoratlangan kasalliklarining zamonaviy diagnostikasi va endoxirurgik davosi. Tibbiyotda yangi kun, 4(48), 102–111.
3. Akbarov, M. M., Kuryazov, B. N., & Murodov, A. S. (2025). O‘t-tosh kasalligi asorati bo‘lgan xoledoxolitiaz va mexanik sariqlikni endoskopik transpapillyar korreksiyalash. O‘zbekiston tibbiyot jurnali, 12(1), 45–53.
4. Alimov, A. A., & Sadikov, R. A. (2024). Surunkali toshsiz xolesistit va biliar diskineziyalarni davolashda ursodezoksixolat kislotasining samaradorligi. Terapiya xabarnomasi, 3(1), 67–74.
5. Mayumi, T., et al. (2018). Tokyo Guidelines 2018: management bundles for acute cholecystitis and acute cholangitis. Journal of Hepato-Biliary-Pancreatic Sciences, 25(1), 96–112.
6. Lammert, F., et al. (2026). Global epidemiology and genetics of cholelithiasis and cholecystitis. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 23(2), 112–128.
