O‘SMIRLARDA KIBERTAHDIDLARGA NISBATAN PSIXOLOGIK CHIDAMLILIK VA HIMOYA XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy kibermakon sharoitida oʻsmirlarning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari, ularning kibertahdidlar va axborot-psixologik xurujlarga nisbatan emotsional-xulqiy reaksiyalari nazariy hamda kriminologik jihatdan tahlil qilingan. R.W. Rogersning Himoya motivatsiyasi nazariyasi, A. Banduraning oʻz-oʻziga ishonch va I. Ajzenning idrok etilgan xulqiy nazorat konsepsiyalari asosida oʻsmirlarda "nishon illyuziyasi" hamda passiv himoya pozitsiyasining shakllanish sabablari ochib berilgan. Kiberjinoyatchilarning uch bosqichli tipologiyasi asosida oʻsmirlarni kiber-tahdidlardan muhofaza qilishning differensial profilaktika mexanizmlari va amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.
References
1. Ajzen, I. Perceived behavioral control, self-efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior / I. Ajzen // Journal of Applied Social Psychology. – 2002. – Vol. 32, No. 4. – P. 665–683.
2. Bandura, A. Social cognitive theory of self-regulation / A. Bandura // Organizational Behavior and Human Decision Processes. – 1991. – Vol. 50, No. 2. – P. 248–287.
3. Ismoilov, B. I. Axborot urushlari sharoitida jamiyatning psixologik xavfsizligini ta'minlash va kiber-gigiyena masalalari / B. I. Ismoilov // Oʻzbekiston Jamiyati va Boshqaruvi. – 2020. – № 3 (2). – B. 45–53.
4. Rogers, R. W. A protection motivation theory of fear appeals and attitude change / R. W. Rogers // The Journal of Psychology. – 1975. – Vol. 91, No. 1. – P. 93–114.
5. Ziyadullayev, M. Z. Kibermakonda shaxs va jamiyat xulq-atvori: Kriminologik tipologiya va profilaktika mexanizmlari / M. Z. Ziyadullayev // Huquqiy Tadqiqotlar Jurnali. – 2022. – Tom 7, № 4. – B. 112–120.
