DILATATSION KARDIOMIOPATIYA: KASALLIK PATOGENEZI, DIAGNOSTIKASI VA DAVOLASHNING INNOVATSION USULLARI
Abstract
Dilatatsion kardiomiopatiya (DKMP) yurak mushagining birlamchi kasalliklaridan biri bo‘lib, chap yoki ikkala qorinchaning kengayishi hamda sistolik funksiyasining pasayishi bilan tavsiflanadi. Mazkur kasallik yurak yetishmovchiligi, og‘ir ritm buzilishlari va to‘satdan yurak o‘limining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda molekulyar genetika, tasviriy diagnostika va farmakoterapiya sohasida erishilgan yutuqlar DKMPni erta aniqlash hamda davolash samaradorligini sezilarli darajada oshirdi. Xususan, genetik testlarning amaliyotga keng joriy etilishi, yurak magnit-rezonans tomografiyasining diagnostik imkoniyatlari, biomarkerlardan foydalanish va zamonaviy dori vositalarining qo‘llanilishi kasallikni boshqarishda yangi bosqichni boshlab berdi. Shu bilan birga, implantatsiya qilinadigan kardioverter-defibrillyatorlar, kardial resinxronizatsion terapiya, chap qorincha yordamchi qurilmalari va yurak transplantatsiyasi kabi yuqori texnologik usullar og‘ir kechuvchi bemorlarda yashash davomiyligi hamda hayot sifatini yaxshilashga xizmat qilmoqda.
Ushbu maqolada dilatatsion kardiomiopatiyaning etiologiyasi va patogenezi, zamonaviy diagnostik yondashuvlari, innovatsion davolash usullari hamda istiqbolli ilmiy yo‘nalishlar tahlil qilinadi. Shuningdek, kasallikni erta aniqlash, individual davolash strategiyasini tanlash va prognozni yaxshilashda dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillarining ahamiyati yoritiladi.
References
1. Бокерия Л.А., Беришвили И.И. Кардиомиопатии: современные подходы к диагностике и лечению. Москва: Научный центр сердечно-сосудистой хирургии им. А.Н. Бакулева, 2019.
2. Шляхто Е.В. Кардиология: национальное руководство. 2-е издание. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021.
3. Окороков А.Н. Диагностика болезней внутренних органов. Том 3. Диагностика болезней сердца и сосудов. Москва: Медицинская литература, 2019.
4. Беленков Ю.Н., Мареев В.Ю., Агеев Ф.Т. Хроническая сердечная недостаточность: современное состояние проблемы. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2020.
5. Чазова И.Е., Жернакова Ю.В. Кардиология: учебное пособие. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2022.
6. Кардиология бўйича миллий клиник протоколлар. Сурункали юрак етишмовчилиги диагностикаси ва даволаш тамойиллари. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги материаллари.
7. Абдуллаев А.М., Каримов Ш.И. Ички касалликлар: кардиология бўлими. Тошкент: Тиббиёт нашриёти, 2020.
8. McDonagh T.A., Metra M., Adamo M., et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. European Heart Journal. 2021;42(36):3599–3726.
9. Heidenreich P.A., Bozkurt B., Aguilar D., et al. 2022 AHA/ACC/HFSA Guideline for the Management of Heart Failure. Journal of the American College of Cardiology. 2022;79(17):e263–e421.
10. Schultheiss H.P., Fairweather D., Caforio A.L.P., et al. Dilated cardiomyopathy. Nature Reviews Disease Primers. 2019;5:32.
11. Hershberger R.E., Hedges D.J., Morales A. Dilated cardiomyopathy: the complexity of a diverse genetic architecture. Nature Reviews Cardiology. 2013;10:531–547.
12. McNally E.M., Mestroni L. Dilated cardiomyopathy: genetic determinants and mechanisms. Circulation Research. 2017;121(7):731–748.
13. Towbin J.A. Inherited cardiomyopathies. Circulation Journal. 2014;78(10):2347–2356.
14. Pinto Y.M., Elliott P.M., Arbustini E., et al. Proposal for a revised definition of dilated cardiomyopathy. European Heart Journal. 2016;37(23):1850–1858.
15. Bozkurt B., Colvin M., Cook J., et al. Current diagnostic and treatment strategies for dilated cardiomyopathy. Journal of Cardiac Failure. 2016;22(9):707–724.
16. Packer M., Anker S.D., Butler J., et al. Cardiovascular and renal outcomes with empagliflozin in heart failure. New England Journal of Medicine. 2020;383:1413–1424.
17. McMurray J.J.V., Packer M., Desai A.S., et al. Angiotensin–Neprilysin Inhibition versus Enalapril in Heart Failure. New England Journal of Medicine. 2014;371:993–1004.
18. Ponikowski P., Voors A.A., Anker S.D., et al. 2016 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. European Heart Journal. 2016;37(27):2129–2200.
19. Ware J.S., Li J., Mazaika E., et al. Shared genetic predisposition in dilated cardiomyopathy. Nature Genetics. 2016;48:144–151.
20. Taylor M.R.G., Carniel E., Mestroni L. Cardiomyopathy, familial dilated. Orphanet Journal of Rare Diseases. 2006;1:27.
