COPYRIGHT ISSUES, LEGAL REGIME, AND CRIMINAL LIABILITY CONCERNING ANTHOLOGIES SELECTED AND COMPILED BY ARTIFICIAL INTELLIGENCE
Abstract
Ushbu ilmiy maqolada sun’iy intellekt (AI) algoritmlari va generativ tizimlari tomonidan materiallarni saralash, tizimlashtirish hamda jamlash orqali tuzilgan antologiyalar (jamlama asarlar)ga nisbatan mualliflik huquqining paydo bo‘lishi, ularning fuqarolik-huquqiy rejimi, subyektlik muammolari hamda intellektual mulk sohasidagi jinoiy javobgarlik masalalari chuqur ilmiy-nazariy va qiyosiy-huquqiy nuqtai nazardan tahlil etiladi. Tadqiqotda AI algoritmik tanlovi asosida shakllantirilgan to‘plamlarda "tuzuvchilik mehnatining ijodiylik mezonlari" (originality and creative selection criteria), inson omilining ishtirok darajasi (human authorship requirement), algoritmik kontentning fuqarolik muomalasidagi o‘rni hamda bunday asarlarni noqonuniy ozlashtirish yoki tarqatishda jinoiy javobgarlik subyektini aniqlash mexanizmlari yoritilgan. O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik va Jinoyat kodekslari, "Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risida"gi Qonuni, shuningdek AQSh (Feist Publications doktrinasi), Yevropa Ittifoqi (EI AI Act) va xalqaro sud amaliyotlari bazasida taklif hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (Birinchi va ikkinchi qismlar). – T.: Adolat, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi. – T.: Adolat, 2023.
3. O‘zbekiston Respublikasining "Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risida"gi Qonuni, 2006-yil 20-iyul, O‘RQ-42-son.
4. O‘zbekiston Respublikasining "Axborotlashtirish to‘g‘risida"gi Qonuni, 2003-yil 11-dekabr, 560-II-son.
5. Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act / EU AI Act).
6. Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works (Paris Act, July 24, 1971). – Geneva: WIPO.
7. WIPO Copyright Treaty (WCT). Adopted in Geneva on December 20, 1996. – Geneva: World Intellectual Property Organization.
8. US Supreme Court. Feist Publications, Inc., v. Rural Telephone Service Co., 499 U.S. 340 (1991).
