MODIFIKATSIYALANGAN BITUM MASTIKALARNING TARKIBI VA ULARNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARINI TADQIQ ETISH
Keywords:
bitum mastikasi, SBS polimer, modifikatsiya, gidroizolyatsiya, yumshash harorati, sovuqqa chidamlilik, penetratsiya.Abstract
Maqolada SBS (stirol-butadien-stirol) blok-sopolimeri bilan modifikatsiyalangan yuqori samarali bitum mastikasi tarkibi ishlab chiqilgan. Neft bitumi asosida polimer, mineral to‘ldiruvchi va armaturalovchi tola miqdorining mastikaning yumshash harorati, sovuqqa chidamliligi, penetratsiyasi va suv yutishiga ta’siri o‘rganilgan. Optimal tarkib (bitum 50 %, SBS 10 %, ohaktosh kukuni 30 %, bazalt tola 4 %, plastifikator 6 %) yumshash haroratini 112 oC gacha oshirgan, egiluvchanlik haroratini –32 oC gacha pasaytirgan va suv yutishni 0,15 % gacha kamaytirgan. Natijalar mastikadan tom va poydevor gidroizolyatsiyasida foydalanish imkoniyatini ko‘rsatadi.
References
1. Гуреев А.А., Чернышева Е.А., Коновалов А.А., Кожевникова Ю.В. Производство нефтяных битумов/М.: Изд. Нефть и газ, 2007. - 102 с.
2. Panoyev E.R., Do‘stov H.B., Toshboyev S.O‘. Gudronni oksidlab bitum olish jarayonini tadqiq qilish “Fan va texnologiyalar taraqqiyoti” Ilmiy-texnikaviy jurnal №3/2026. 184-188 b.
3. ASTM International. ASTM D5/D5M: Standard Test Method for Penetration of Bituminous Materials. West Conshohocken, PA, USA.
4. Гадельшин Р.М., Ибрагимова Д.А., Закиева Р.Р., Абделсалам Я.И.И., Петров С.М. Модификация окисленных битумов кислородсодержащими соединениями // Вестник Казанского технологического университета. 2014. Т 17. № 14. С. 451-454.
5. E.R.Panoyev, G.D.Nurnazirova Buxoro neftni qayta ishlash zavodidagi mazut xomashyosini tadqiq qilish // Konchilik, neft va gazni qayta ishlash, energetika, temir yo‘l va kimyo sanoatlari muammolari, innovatsion va dasturiy yechimlariga bag‘ishlangan respublika ilmiy-amaliy anjuman to‘plami. Buxoro – 2025. 158-161 b.
6. Гохман Л.М. Битумы, полимерно-битумные вяжущие, асфальтобетон, полимерасфальтобетон/Учебно- методическое пособие, Москва, ЗАО «ЭКОН- ИНФОРМ», 2008. - 117 с.
