EKOTSID VA IQLIM O‘ZGARISHI BO‘YICHA SUDLASHUVLAR: TABIATGA YETKAZILGAN ZARAR UCHUN KORPORATSIYALARNI XALQARO SUDGA TORTISH IMKONIYATLARI
Abstract
Ekotsid — atrof-muhitni keng ko‘lamli, og‘ir va uzoq muddatli vayron qilish harakati bo‘lib, iqlim o‘zgarishi va tabiatga yetkazilgan zararlar masalasini xalqaro huquqda dolzarb qilmoqda. Yirik korporatsiyalar (neft, gaz va tog‘-kon sanoati kompaniyalari) ko‘pincha ekologik zararlarning asosiy manbai hisoblanadi. Ushbu maqolada ekotsid tushunchasining xalqaro huquqdagi holati, Rim Statuti doirasidagi imkoniyatlar va korporatsiyalarni javobgarlikka tortish masalalari tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasi ekologik qonunchiligi bilan solishtiriladi. Tadqiqot natijasida xalqaro sudlarga (ICC, ICJ) korporatsiyalarni tortishdagi huquqiy cheklovlar, mavjud bo‘shliqlar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqola O‘zbekiston qonunchiligini xalqaro standartlarga yaqinlashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.
2. “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonun.
3. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi.
4. Rome Statute of the International Criminal Court (1998).
5. Independent Expert Panel, Legal Definition of Ecocide (Stop Ecocide International, 2021).
6. ICC Office of the Prosecutor, Policy on Addressing Environmental Damage Through the Rome Statute (2025).
7. International Court of Justice Advisory Opinion on Climate Change Obligations (2025).
8. Lex.uz rasmiy ma’lumotlar bazasi.
